صید صنعتی چه بر سر آبزیان جهان آورده؟

ماهیگیری صنعتی

همزمان با افزایش تعداد انسان‌ها روی زمین و كاهش زمین‌های كشاورزی، بشر برای تامین غذا هر بیشتر به سراغ اقیانوس ها رفته است. از سال 1950 تا 1990، صید ماهی‌ در اقیانوس از 19 میلیون تن به 89 میلیون تن افزایش یافت. اما از سال 1990 به بعد رشدی در صید جهانی مشاهده نشده است. برای نخستین بار در تاریخ، انسان دیگر نمی‌تواند اقیانوس‌ها را منبع لایتناهی تأمین غذا بداند. در واقع، بیشتر زیستگاه های ماهیان از بین رفته اند یا با سرعت زیاد در حال از بین رفتن هستند و این روند، تبعات جدی برای گرسنگی جهان خواهد داشت.

در سال 1997، سازمان غذا و كشاورزی ملل متحد گزارش داد كه 11 منطقه از 15 منطقه اصلی ماهیگیری در اقیانوس‌ها به سرعت در حال نابودی هستند و علت آن ماهیگیری بی‌رویه است. همچنین 34 درصد از تمام گونه‌های ماهیان در آستانه خطر انقراض فوری و یا آسیب پذیر در برابر انقراض هستند

یك سال بعد، مجله ساینس نتیجه‌گیری كرد كه میزان نابودی حیات در اقیانوس‌ها خیلی بیشتر از آن چیزی است كه قبلا تصور می‌شد.

كاهش ذخایر ماهی و دشواری كارخانه‌های تولید ماهی برای پر كردن سهمیه خود، باعث شد تا كشتی‌های ماهیگیری، تورهای خود را در عمق بیشتری از اقیانوس‌ها پهن كنند و ماهی‌های غیر قابل خوردن بیشتری را نابود کنند.علاوه بر این، آنها حتی حاضر شده اند كه ماهی‌های هر چه كوچك‌تر را هم صید كنند. اد آیرس از انستیتو دیده‌بان جهانی، زنجیره وقایع را اینگونه توصیف می‌كند:

« گونه‌های كوچک معمولا غذای گونه‌های بزرگتر هستند پس هنگامی كه تورها ماهیان پایین زنجیره غذایی را صید می کنند، گونه‌های بزرگ تر ماهی، غذای خود را از دست می‌دهند و نابودی‌شان آغاز می‌شود. در همین حال شناورهای صیادی صنعتی در تلاش بر صید ماهی‌های بسیار كوچك، ماهی‌های جوان گونه‌های بزرگ ‌تر را هم صید می کنند و به این ترتیب علاوه نابودی غذای ماهیان بزرگ، نسل آتی آن‌ها را هم نابود می‌كنند. این كار یعنی سرقت از نسل آینده بشر برای سیر كردن نسل فعلی. همچنین این شیوه صید باعث می‌شود كه گونه‌های بیشتری از ماهیان اقیانوسی در معرض انقراض قرار بگیرند.»

صاحبان رستوران‌ها در شرق آمریكا شاید اخیرا متوجه كمپین خارج كردن اره ماهی از منوی غذاهای دریایی رستوران‌ها شده باشند. این ماهی در خطر انقراض نسل قرار دارد و طرفدران این كمپین می‌گویند تا زمان احیای جمعیت این ماهی، باید مصرف آن را ممنوع كرد. در حال حاضر در حدود دو سوم ماهی‌های صید شد در اقیانوس اطلس شمالی، هنوز برای تولید مثل بسیار جوان هستند.

بسیاری از ما تصور می‌كنیم كه ماهی بر خلاف پاندا و یا ببر، یك منبع و محصول تجدید پذیر شبیه گندم است.اما فناوری مورد استفاده برای جارو كردن حتی آخرین ماهی‌ها از اقیانوس‌ها به حدی پیشرفت کرده كه گونه‌های مختلف ماهی یکی پس از دیگری رو به زوال هستند. هفته‌نامه زیست محیطی و سلامت راشل می‌نویسد:

«امروزه كشتی‌هاط ماهیگیری تراول از فناوری‌ نظامی برای ماهیگیری در عمق یك مایلی استفاده می‌كنند و به صید گونه‌هایی می‌پردازند كه تا ده سال قبل كمتر كسی آنها را قابل مصرف و خوردن می‌دانست. با توجه به اینكه زیستگاه های ماهیان در عمق كم رو به نابودی است، صنعت صیادی تورهای كشتی‌های ماهیگیری را مجهز به چرخ و غلطك هایی کرده كه در كف اقیانوس‌ها حركت می کنند و هر چیزی به هر اندازه‌ای را بالا می کشند... همچنین استفاده از رادار موجب شده تا كشتی‌ها و قایق‌های ماهیگیری حتی در تاریكی و فضای مه‌آلوده هم فعالیت كنند. با استفاده از فناوری جی پی اس (سیستم مکانیابی ماهواره‌ای) می‌توان محل تجمع ماهی‌های را شناسایی كرد تا كشتی‌های ماهیگیری دز زمان مناسب به این مناطق باز گردند و ماهی ها را صید کنند. نقشه‌های نظامی که سابقاً محرمانه بود در دسترس صنعت صیادی قرار گرفته است. این نقشه ها مسیر جریان‌های آب‌های غنی از مواد غذایی در عمق زیاد را كه مطلوب ماهی‌هاست نشان می‌دهند. كشتی‌های مدرن ماهیگیری كه به صورت الكترونیك هدایت می‌شوند با استفاده از تورهای بسیار بزرگ ساخته شده از مواد قویتر، اقیانوس‌ها را جارو می كنند و هر روز این ماجرا اتفاق می افتد. در نتیجه، ماهی‌های اقیانوس رو به نابودی هستند.»

آنچه که می دانیم

مقدر ماهی صید شده به ازای هر نفر از مردم جهان كه در سال 1996 برای مصارف انسانی فروخته شد: 16 كیلوگرم

مقدار موجودات دریایی صید شده همراه با ماهی‌ها كه مورد استفاده قرار نگرفتند و دور ریخته شدند (به ازای هر نفر در سال 1996): 200 كیلوگرم

مقدار ماهی صید شده در جهان كه صرف خوراك دام‌ها می شود: نصف

در سال 1992، دون تایسون، غول تولید مرغ آركانزاس، شركت شیلات آركتیك- آلاسكا و سه شركت ماهیگیری دیگر را خرید. این شركت‌ها با ناوگانی از کشتی‌های غول پیکر تراولر به صید ماهی می‌پردازند كه هزینه ساخت هر كدام شان 40 میلیون دلار است و طول هر یك به اندازه یك زمین فوتبال است. آنها تورهای نایلونی با طول هزاران متر به ‌آب می‌اندازند و هر چه را که در مسیرشان باشد بالا می‌کشند . معمولا در یک تور اندازی، ۳۶۰ هزار کیلو ماهی در این تورها اسیر می‌شوند.

صید ضمنیآنچه که می دانیم

بیشترین تولید كننده سوریمی (سوریمی، بافت بدون استخوان ماهی است كه از آن برای تهیه فیله ماهی، گوشت خرچنگ مصنوعی و سایر محصولات استفاده می‌شود): شركت تایسون فودز

علت اخراج مایك ایسپای، اولین وزیر كشاورزی بیل كلینتون: قبول هدیه از شركت تایسون فودز

جریمه شركت تایسون فودز در روز 29 دسامبر سال 1997 پس از محكوم شدن به پرداخت پاداش و رشوه به مقامات فدرال: 4 میلیون دلار به علاوه 2 میلیون دلار هزینه‌های تحقیق

یارانه‌های فدرال كه به كشتی‌های ماهیگیری تایسون پرداخت شده: 200 میلیون دلار

نتایج احتمالی در صورت تداوم روند فعلی ماهیگیری بی‌رویه: زوال كامل زیست‌بوم های آبی

ماهی آزاد

ماهی آزاد (سالمون) از دیرباز توجه انسان‌ها را به خود جلب كرده است. این ماهی بخشی از عمر خود را در رودخانه‌ها و بخشی دیگر را در دریا سپری می‌كند و با استفاده از حس بویایی خود كه هزار برابر دقیق‌تر و حساس‌تر از حس بویایی سگ است، برای تخم ریزی به محل تولد خود در بالادست رودخانه ها بازمی‌گردد. اما در سال‌های اخیر، تعداد این نوع ماهی بسیار كم شده است.

در سال 1994، صدها میلیون دلار خرج كمك به ماهیان آزاد در رودخانه اسنیك در واشینگتن شد اما این تلاش، توام با ناكامی بود. در پاییز آن سال تنها 800 ماهی آزاد شینوك و تنها یك ماهی آزاد سوكای به این رودخانه بازگشتند.

به نگر من، این یك فاجعه است البته نه فقط برای ماهی‌ها. ماهی‌های وحشی سالم و فراوان، نقش حیاتی و غیر قابل جایگزین در اكوسیستم‌های مختلف همچون رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و جنگل‌ها ایفا می‌كنند. دیوید سوزوكی این سازوکار را چنین توضیح می‌دهید:

« ماهی آزاد، دوره بزرگسالی خود را در دریا سپری می‌كند جایی که هزار كیلومتر با محل تولدش در نهرهای جنگلی و كوهستانی فاصله دارد. ایزوتوپ‌های كربن و نیتروژن دریایی یك امضای منحصر به فرد باقی می‌گذارند كه دانشمندان می‌توانند این امضاها را شناسایی كنند. پس از سال‌ها حضور ماهی آزاد در اقیانوس لاشه این ماهی مملو از این دو عنصر مغزی و بسیار مهم است. ماهی آزاد بزرگسال پس از طی یک سفر پرمشقت از اقیانوس به رود محل تولد خود باز می‌گردد، تخم ریزی می‌كند و سپس می‌میرد. در طی این مهاجرت، شكارچیان مختلفی مانند خرس‌ها، عقاب‌ها و گرگ‌ها ماهیان آزاد را صید می کنند و و بقایای جسد آنها را روی زمین رها می‌كنند.... این بقایا باعث تغذیه ماهی‌ها، پستانداران و پرندگان در سراسر جنگل می‌شود. در داخل آب هم ماهی‌های آزاد مرده توسط قارچ‌ها تجزیه می‌شوند كه به نوبه خود خوراک باكتری‌هایی می‌شوند كه باعث بقای حشرات و سایر موجودات بی‌مهره در آب می‌شوند. و مانند تنه درختی که در جنگل فرو می افتد، بقایای ماهی آزاد هم به مواد مغذی مورد نیاز فرزندانش بدل می‌شود. هنگامی كه تخم ماهی از شن بیرون می‌آید، ضیافتی در انتظارش است: 25 تا 40 درصد كربن و نیتروژن مورد استفاده بچه ماهی‌های آزاد از بقایای والدینشان تامین شده است. مطالعات ایزوتوپی نشان می‌دهد كه 30 درصد نیتروژن و كربن حیاتی در جلبک‌ها و حشرات آبی و 18 درصد پوشش گیاهی امتداد رودخانه‌ها به صورت مستقیم از ماهی آزاد تامین می‌شود.»

جنگل‌ها برای رشد و پویایی به ماهی آزاد نیاز دارند. زیست شناسان به ما می‌گویند که یک خرس، تنها در یک فصل،با خود حدود 700 لاشه ماهی آزاد را كه به طور ناقص خورده به جنگل می‌آورد. پس از خوردن ماهی آزاد، خرس‌ها (و همینطور عقاب‌ها، گرگ‌ها و كلاغ‌‌ها) بقایای ماهی آزاد را از طریق مدفوع شان در جنگل پخش می‌كنند تا منبع اصلی كود نیتروژنی مورد نیاز درختان تامین شود. در واقع یك رابطه مستقیم میان عرض حلقه‌های درخت (كه ملاك رشد درخت است) و میزان كربن و نیتروژن موجود در آن وجود دارد كه بیانگر میزان صید ماهی آزاد در آن سال است.

با آنكه نسل خرس‌های گریزلی در سال 1931 تقریبا در اورگن منتقرض شد، اما پوست این حیوانات حفظ شد و مورد مطالعه قرار گرفت. به همین دلیل ما می‌دانیم كه تا 90 درصد نیتروژن و كربن موجود در بدن خرس‌ها منبع دریایی داشته است.

اگر ما كماكان تصور كنیم كه فلسفه وجود ماهی و در واقع تمام جهان طبیعی، تنها برای رفع نیازهای آنی ما هستند، آنگاه هزینه گزافی را برای جهالت خود خواهیم پرداخت.

منبع: کتاب انقلاب غذایی (Food Revolution)
نوشته: جان رابینز

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
1 + 2 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.